Selecteer een pagina

Brussel zet door met discriminerende stadstol

door | okt 15, 2020 | Opinie

Door Stijn Blanckaert, woordvoerder Freesponsible

Graaft de Brusselse regering haar eigen graf? Die vraag kunnen we wel stellen wanneer we in de kranten De Tijd en L’Echo lezen dat het gewest de plannen om wie met de auto de regio binnenrijdt een aanzienlijke tol te laten betalen effectief doorzet. De geplande start van de tolheffing is 2022. Voor de inwoners van het gewest wordt die tol deels gecompenseerd door het afschaffen van de BIV en de verkeersbelasting, maar voor wie buiten het gewest woont komt de beslissing neer op een zware extra belasting en is er duidelijk sprake van discriminatie. In ieder geval beloven de plannen nog veel stof te doen opwaaien.

Brussel wil per jaar een half miljard euro extra uit de zakken van de automobilist halen door dit plan dat de naam SmartMove kreeg. Uit documenten van de Brusselse administratie die aan de gewestregering zijn bezorgd wordt duidelijk wat de concrete plannen inhouden.

Tot € 6 per verplaatsing en tot € 0,18 per kilometer

Volgens de Brusselse plannen zal al wie het Gewest binnenrijdt met de auto een vast bedrag betalen in functie van het tijdstip van de verplaatsing. Het standaardtarief zou 1 euro bedragen tussen 7 en 10 uur ’s ochtends en van 15 tot 19 uur in de namiddag en de avond en 0,5 euro tijdens de daluren. 

Daarenboven zou dat bedrag vermenigvuldigd worden met een factor die samenhangt met de cilinderinhoud van de auto, uitgedrukt in fiscale PK. 

Daarbij zou het hoogste tarief, bij meer dan 20 fiscale PK, een verzesvoudiging van het basisbedrag betekenen, en dus een tol van 6 euro per keer dat de auto binnen de spitsperiode de zone binnenrijdt. Voor auto’s met een modalere cilinderinhoud zou het om bedragen van 2 tot 3 euro per keer gaan. 

Toch vreemd dat, los van het principe op zich, een factor als de cilinderinhoud wordt gekozen om de tolheffing op te baseren, terwijl iedereen al lang begrepen heeft dat de cilinderinhoud van de auto op geen enkele manier nog relevant is om de milieubelasting ervan te bepalen. Overal elders wordt de CO2-uitstoot en/of de euronorm gebruikt, maar Brussel vond het een goed idee om de voorbijgestreefde factor cilinderinhoud te hanteren als basis.

Volgens de plannen is dit het aantal fiscale PK en de gebruikte multiplicator. (te vermenigvuldigen met 1 euro per keer dat de zone wordt betreden) 

Fiscale PK                     Multiplicator

<8                                 1 x

9 – 10                           2 x

11                                 3 x

12 – 15                          4 x

16 – 20                          5 x

>20                               6 x

Met die vaste tol in functie van het fiscale vermogen is het nog niet gedaan, want los van de tol per keer dat de zone wordt betreden of verlaten zou een tarief gelden van 0,18 euro per kilometer tijdens de spits en 0,09 euro in de daluren. Alleen tijdens het weekend en na 19 uur en vóór 7 uur zou er niet betaald moeten worden. 

De heffing zou afgedwongen worden door het netwerk van ANPR-camera’s dat werd geïnstalleerd in het kader van de openbare veiligheid en door het cameranetwerk dat de toegang tot de Lage Emissiezone regelt, en zou verrekend worden via een tolapparaatje (genre télépéage in Frankrijk) of de smartphone van de automobilist. Voor wie slechts zelden de stad binnenrijdt of de app niet wil installeren zou een soort dagpas geïntroduceerd worden aan een stijgend tarief van € 10 tot € 20 per dag.

Inwoners van het Brussels gewest krijgen compensatie

De inwoners van het gewest zouden enigszins ontzien worden door het tegelijk met de invoering van het tolsysteem afschaffen van de Belasting op de Inverkeerstelling en de verkeersbelasting. Brusselaars zouden dus wel de tol betalen, maar die (deels) gecompenseerd zien door een verminderde belasting op het bezit van de auto.

Het is dus duidelijk dat voornamelijk de Vlaamse en Waalse pendelaars zwaar gestraft worden als ze met de auto naar Brussel komen. Volgens De Tijd zijn dat zo’n kwart miljoen mensen die door hun woonplaats niet zullen kunnen rekenen op een schrapping van de verkeersbelasting maar wel zwaar zullen belast worden wanneer ze naar Brussel moeten met de auto. Berekeningen van L’Echo leren dat een perndelaar die met een compacte auto met 7 fiscale PK tweehonderd dagen per jaar en 20 km per dag in de Brusselse zone rijdt tijdens de piekuren niet minder dan 1.120 euro per jaar extra kwijt is (en als Brusselaar enkel de jaarlijkse verkeersbelasting van in dit geval 292,38 euro gecompenseerd ziet). Als die arme automobilist geen Brusselaar is maar in Vlaanderen of Wallonië woont is er geen enkele compensatie en worden zijn autoritten dus meer dan duizend euro duurder per jaar.

Bij een diesel met een drielitermotor en 15 fiscale PK komt dezelfde berekening al op meer dan 1.500 per jaar neer volgens dezelfde berekeningen. Bovenop de BIV en de verkeersbelasting als die persoon in Wallonië of Vlaanderen woont.

Ook de Brusselaar is trouwens het slachtoffer van deze maatregel als hij geen nieuwe auto koopt in 2022. Hij krijgt namelijk wel een vrijstelling van BIV en verkeersbelasting, maar wat met de (soms erg forse) BIV die reeds betaald werd door de Brusselaars voor hun huidige auto? Krijgen ze die terugbetaald? De vraag stellen is ze beantwoorden…

Eenzijdige beslissing die leidt tot discriminatie

Hoewel ook in Vlaanderen en Wallonië al plannen bestonden om een kilometerheffing in te voeren, werden die plannen daar op de lange baan geschoven wegens een gebrek aan draagvlak. Brussel volhardt echter en gaat er zonder overleg of samenwerking met de andere regio’s mee door waardoor ook geen oplossing voorhanden is voor gebruikers van een leasingwagen die ook wanneer ze in Brussel wonen BIV en verkeersbelasting zullen blijven betalen.

Eens te meer is hier sprake van een asociale maatregel die ook discriminerend is, zoals ook al bij de Lage Emissiezone. In dit geval bestaat de discriminatie uit het feit dat wie niet in Brussel woont maar er wel naartoe moet of werkt (veel) zwaarder belast zal worden dan wie er woont en wel een compensatie krijgt door de afschaffing van de verkeersbelasting.

Grote verontwaardiging bij talloze stakeholders

In de pers, bij verschillende belangengroeperingen én bij de sectorfederaties Febiac, Renta en Traxio wordt ontsteld gereageerd op de plannen. Ze wijzen er net als Freesponsible op dat het voorgenomen systeem oneerlijk is omdat er sprake is van een belastingverhoging, doordat het gewest voorziet in een half miljard euro aan extra opbrengsten. 

Net als de andere belanghebbenden wil Freesponsible waarschuwen voor een gebrek aan draagvlak bij de bevolking en wijzen we erop dat een dergelijke tol volgens ons niet ingevoerd zou mogen worden zolang die niet gecompenseerd wordt door een afschaffing van de verkeersbelasting en de BIV in de andere regio’s en zolang er geen volwaardige alternatieven en multimodale overstapparkings beschikbaar zijn voor autopendelaars die in de spitsuren moeten rijden. 

Met de nieuwe maatregel zullen Vlamingen en Walen– in tegenstelling tot Brusselaars – twee keer langs de kassa moeten passeren: eenmaal voor de BIV en de verkeersbelasting in hun eigen regio en daarbovenop nog eens voor de Brusselse tolheffing. Dat betekent een verdubbeling tot verdrievoudiging van hun huidige autobelastingen, wat niet billijk is en een niet te verdedigen onderscheid creëert tussen landgenoten waarvan vooral de werkende klasse, de ondernemers en de bedrijven het slachtoffer zullen worden.

Samen met de koepel van Febiac, Renta en Traxio vraagt Freesponsible dan ook met aandrang om een uniformisering voor het hele land die idealiter budgetneutraal is en voor iedereen geldt, zonder te verworden tot een cumul van belastingsystemen op de kap van burgers en bedrijven.

De doodsteek voor Brussel?

Men kan zich bij deze plannen de vraag stellen of veel werkgevers, handelszaken en horecaondernemingen in Brussel niet zullen overwegen het gewest te verlaten nu ze na de reeds genomen anti-automobilistenmaatregelen ook gedwongen worden om veel meer belastingen te betalen of minder klanten zullen kunnen ontvangen. Het lijkt dan ook waarschijnlijk dat veel meer mensen Brussel links zullen laten liggen. Het is evenmin onwaarschijnlijk dat organisatoren van evenementen, happenings en beurzen zullen kiezen voor andere locaties, en dat de Brusselse restaurants en handelszaken die vandaag al zwaar te lijden hebben onder de anti-autopolitiek van de overheid ofwel failliet zullen gaan, ofwel zullen verhuizen. 

De vraag blijft ook wat Brussel van plan is met het gedeelte van de Brusselse ring die over het grondgebied van het gewest loopt, en of de randparking van bijvoorbeeld Anderlecht (CERIA) bereikbaar zal blijven voor pendelaars zonder bovenop de parkeerkosten en de kosten voor het verderzetten van de reis met het openbaar vervoer ook nog tol te moeten betalen.Het lijkt voor iedereen met een klare kijk op de zaken duidelijk dat het ongewijzigd doorvoeren van deze plannen zal leiden tot het doodbloeden van de Brusselse economie, en een snel opdrogen van de opbrengst van de tol. Het probleem is dat de huidige beleidsmakers tegen dan onherstelbare schade zullen aangericht hebben en niet meer ter verantwoording geroepen zullen kunnen worden.

Tags: Brussel // Stadstol