Selecteer een pagina

Door Stijn Blanckaert, woordvoerder Freesponsible

We hadden al langer een fundamenteel probleem met de Lage Emissiezones in ons land (Antwerpen, Brussel, Gent). Niet alleen twijfelden we oprecht aan de effectiviteit ervan, maar ze zijn daarenboven ook ronduit asociaal doordat ze vooral de minder begoeden treffen die met oudere voertuigen rijden. Uit metingen in onze buurlanden én bij ons blijkt nu dat hun effect op de luchtkwaliteit inderdaad minimaal of onbestaand is. 

Het was al aartsmoeilijk om als voorstander van de LEZ uit te leggen hoe het in principe verbieden van oudere auto’s, maar die toch toelaten als ze een contributie betalen, bijdraagt aan de luchtkwaliteit. Bovendien getuigde het van weinig inzicht om te beweren dat een LEZ zoals in Antwerpen een positief effect heeft op die luchtkwaliteit, als de LEZ vlak naast een van de grootste petrochemische (haven)complexen ter wereld ligt en omzoomd wordt door de drukste ringweg van ons land. Alsof de vervuiling gewoon stopt aan de rand van de stad en zich niet automatisch over het hele LEZ-gebied verspreidt. Hetzelfde geldt trouwens ook voor de Brusselse LEZ die midden in het economische hart van ons land ligt, en daarnaast centraal in het midden van onze tweede drukste ringweg en onder de uitlaatgassen van een van de drukste luchthavens van Europa. Ook voor Gent, dat eveneens grenst aan een belangrijke haven met heel wat vervuilende industrie, was het nut van zo’n asociale LEZ op voorhand al twijfelachtig.

Wat wel duidelijk is, is dat de LEZ een makkelijke en onuitputtelijke inkomstenbron zijn voor de steden. Maar er is een probleem voor de besturen die dergelijke zones hebben ingesteld, nu objectief vastgesteld werd dat die zones een zo goed als verwaarloosbare invloed hebben op de luchtkwaliteit.

Geen verbetering van luchtkwaliteit op straatniveau 

Hoewel uit waarnemingen van de observatiesatelliet Sentinel-5 bleek dat de luchtkwaliteit boven Europa de voorbije weken verbeterde, was er op straatniveau van die verbetering weinig te merken. De reden voor dat verschil is dat de satelliet de complete luchtlaag meet, die in haar geheel wel schoner werd, maar dat niet deed aan de grond. Dat blijkt uit metingen van het Nederlandse RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Ook in Duitsland bleek uit meetgegevens uit Kiel, Mainz, Stuttgart, Wiesbaden en Würzburg dat de overtuiging dat het verkeer de belangrijkste veroorzaker is van stedelijke luchtvervuiling blijkbaar niet klopt, omdat zelfs bij de sterk gedaalde verkeersdensiteit in deze coronacrisisperiode de luchtkwaliteit er niet significant verbeterd is. Het lijkt dus waarschijnlijk dat niet de uitstoot van de (diesel)auto’s zorgt voor de overschrijding van de Europese grenswaarden voor stikstofoxiden, maar wel die van de industrie en de landbouw.

Ook in België werd tijdens de lockdownperiode een fijnstofpiek gemeten, die dus niet veroorzaakt kan zijn door het autoverkeer. 

Niet alleen Freesponsible en heel wat andere verenigingen vragen om het afschaffen van de asociale LEZ, ook de Duitse automobielvereniging AvD, de Duitse staatssecretaris van Verkeer Steffen Bilger en de politieke partij CDU vragen om de Duitse LEZ-equivalenten die oudere dieselauto’s verbieden af te schaffen. Vanuit Freesponsible vragen we met aandrang aan de betrokken stadsbesturen om komaf te maken met hun asociale LEZ, die -als ze inderdaad met de luchtkwaliteit als doel zijn ingesteld- ineffectief en dus onnodig blijken. 

Foto: MediaInMotion